Categorie: Basisschool

50. Samen lezen met je kind
50. Samen lezen met je kind

Om de zoveel tijd krijg ik een tekenbevlieging. Het lijkt me zo heerlijk om iets dat je in je hoofd hebt precies zo op papier te krijgen.

En dat lukt nooit, of, zoals ik tegen kinderen zeg, het lukte nóg niet.

Hetzelfde bij het onthouden van melodieën van liedjes, de tekst weet ik na twee keer, maar de melodie wordt in mijn hoofd altijd een soort eenvormig hoempapa wijsje.

Ik houd dit soort ervaringen altijd in mijn achterhoofd als ik mij probeer voor te stellen hoe het op school is voor kinderen die moeite hebben met lezen of rekenen. Je doet zo je best, het kost je zoveel moeite en echt heel goed worden, dat lukt toch maar steeds niet. Op een school waar melodietjes onthouden of heel goed kunnen tekenen (of theoretische natuurkunde doorgronden, om nog maar eens iets te noemen) superbelangrijk zouden zijn was ik denk ik geen heel gelukkige student.

Maar ja, in tegenstelling tot die melodieën, het tekenen of de theoretische natuurkunde is lezen, hoeveel moeite het je ook kost, toch bar handig om te leren. En daarvoor zullen sommige kinderen heel veel moeten oefenen, terwijl ze lezen vaak niet zo fantastisch vinden.

Hoe maak je het nou toch leuk voor je kind?

Ik hoorde laatst een briljante oplossing. Een moeder die voor het hele gezin na het eten een kwartier leestijd had ingevoerd. Borden van tafel, en plof op de bank met een boek. Allemaal je eigen verhaal, maar toch samen. Je geeft je kind mee dat lezen leuk is, in tegenstelling tot de situaties waar we ook vaak van horen, van kinderen die verplicht in hun eentje een uur moeten lezen op de bank. Deze ouders waren zelf blij verrast hoeveel plezier ze weer in lezen kregen. Win-win.

Ter inspiratie leggen we vanaf nu een, nu nog kort, lijstje aan met romans waar we zelf van hebben genoten. ‘Het eiland onder de zee’ van Isabel Allende is zo’n boek. Je waant je al lezend een paar eeuwen terug, op een suikerrietplantage toen de slavernij hoogtij vierde. Een soort Thea Beckman voor volwassenen, een geschiedenisles onderuitgezakt op de bank.

Tips voor mooie romans? Laat het vooral weten!

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
49. Lezen in Japan
49. Lezen in Japan

Kinderlijke verwondering in een supermarkt door de rijen en rijen plastic zakjes waarvan je naar de inhoud enkel kan gissen, enthousiasme bij het herkennen van het teken voor ‘berg’ op een bord boven de weg, om pas daarna de berg te zien aan het eind van de weg, en veel, heel veel mensen die de dochter, bedeeld met de mooiste blauwe ogen en blonde krulletjes van het westelijk halfrond, meteen wilden adopteren. De kortst mogelijke samenvatting van drie weken vakantie in Japan.

Net als twee jaar geleden in India voelde ik me weer helemaal als een kleuter die net leert lezen, het is zo leuk om steeds meer logica te ontdekken in al die teksten om je heen. Nou is dat in het Japans vrij lastig hoor, dus het leren lezen bleef vrees ik steken op het niveau van een beginnende kleuter 🙂

Al zoekend naar een leuk kinderboekje en Nijntje in het Japans kwamen we terecht in een mega boekhandel, met verrassend genoeg enkel pockets, met van dat dunne bijbel papier. We kregen de indruk dat de mooi uitgevoerde hardcover boeken niet bestaan in Japan. Het was helaas moeilijk daar wat over te vragen, want Japanners die Engels spraken zijn we weinig tegengekomen.

Weer terug in Nederland is het tijd om twee dingen met jullie te delen. Allereerst een leuk tussendoortje, ik doe het tussen twee blokken ingewikkelde rekenopgaven of pittige werkwoordspelling, maar thuis en in de auto kun je je er ook prima mee vermaken. Men neme een postkaart, kinderboek of foto, een plaatje waar veel verschillende dingen op te zien zijn. Persoon één mag zolang naar het plaatje kijken tot hij/zij denkt alles te weten, dan mag hij het plaatje niet meer zien en stelt persoon twee er vragen over. Heel leuk om te zien hoe verschillend kinderen hierop reageren. De een is bang om op zijn geheugen te vertrouwen, de ander vindt het heel moeilijk een plaatje in het geheugen op te slaan en de ander vindt het vooral moeilijk mij vragen te stellen. Aanrader om thuis eens te doen! Het idee komt overigens uit het boek ‘Juniper’ van Monica Furlong, waarin de hoofdpersoon lange wandelingen maakt met haar lerares en aan het eind onverwachte vragen krijgt over wat ze zijn tegengekomen.

En dan, om af te sluiten, een boekentip. Eén van mijn leerlingen, niet echt een boekenwurm te noemen, was heel enthousiast over de boeken over Elvis Watt, en ik met hem! Vlot geschreven, behapbare hoofdstukken, duidelijke, niet te ingewikkelde taal en leuke tekeningen. En een trilogie, dus als je kind eenmaal enthousiast is kun je even vooruit.

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
48. De leerkuil
48. De leerkuil

Ik heb het weleens vaker geschreven, volgens mij worden we als we eenmaal volwassen zijn, een vak hebben geleerd en een baan hebben, soms een beetje lui. Het kan verleidelijk zijn om de dingen te blijven doen die je al jaren doet en goed kan. Echt iets nieuws proberen, dat is eng en moeilijk, dan moet je door de fase heen dat je iets nog helemaal niet kan, en doorzetten met je lange termijn doel voor ogen.

Kinderen moeten dat doorlopend, zeker de kinderen die wij lesgeven. Het lezen gaat niet vanzelf of het rekenen kost heel veel moeite, en er zijn altijd ontelbaar veel dingen die leuker zijn om te doen. Moet je nagaan, je oefent elke dag maar weer met dat lezen maar al je vriendinnen blijven het veel sneller kunnen, en de echt leuke boeken nog veel te lastig. Of je denkt eindelijk het rekenen onder de knie te hebben en dan komt de meester met breuken en procenten aanzetten, daar zou je de moed toch van in de schoenen zinken.

Met dergelijke kinderen bespreken we de leerkuil, de kuil waar je doorheen moet als je aan het leren bent. Eigenlijk heeft het plaatje weinig uitleg nodig. Voor één van mijn leerlingen, een heel enthousiast jongetje met veel humor, in elk geval niet. Elke keer dat hij nu de neiging heeft om te zeggen dat hij ermee stopt en het toch niet gaat lukken refereert hij met een grote grijns aan de leerkuil, ‘Ohja, dynamiet bij het muurtje he, dan gaat het lukken’.

Dus ben je iets nieuws aan het leren, is het moeilijk en heb je de neiging om de handdoek in de ring te gooien, denk aan de leerkuil!

Hulp nodig bij leren leren in Zeist, Utrecht of De Bilt?
47. Lezend de zomer in
47. Lezend de zomer in

Waar het hart vol van is…

Ik schreef al eerder over de ontluikende leesvaardigheden van mijn dochter. Die ontwikkelen zich steeds verder. Zo heeft ze sinds kort een favoriet boek, ‘Mama kwijt’, en leest zelf in bed uitgebreid in ‘Mijn allereerste dierenkijkboek’. Net zo lief op de kop, maar ze vermaakt zich in elk geval uitstekend.

Aan de leerlingen die ik begeleid bij het lezen vroeg ik afgelopen week of ze in de vakantie nog van plan waren te lezen. De antwoorden varieerden van ‘nee, daar is de vakantie toch niet voor?’ tot ‘als het moet van mijn moeder’, en ‘jazeker!’. Gelukkig waren die er ook, de kinderen die al wisten welke boeken in de koffer moesten.

Eén van hen liet het boek zien dat ze nu las. In een tijd waarin veel boeken verschijnen met veel plaatjes, geurtjes en gekke lettertypen vond ik het een welkome afwisseling. Het gaat om ‘Lampje’ van Annet Schaap. Zij tekende al langer, onder andere in de zeer bekende ‘Hoe overleef ik’ reeks van Francine Oomen. Ik heb het boek nog niet gelezen, wel meteen gereserveerd bij de bibliotheek.

Met een iets jonger kind kun je deze zomer wellicht plezier beleven aan ‘Sneeuwwitje en de zeven dwergen’ door Harmen van Straaten. Zijn opvallende tekenstijl viel mij op in ‘Nog eentje voor het slapen gaan’, dat ik kocht voor mijn dochter, dus nog wat boeken van hem geleend bij de bieb. Naast sneeuwwitje is ook ‘Het grote piratenboek’ zeer aan te raden. In beide boeken wisselen tekst en plaatjes elkaar mooi af, voegen de tekeningen echt iets toe aan de tekst, en zijn de hoofdstukken kort genoeg om ook de minder gemotiveerde lezer plezier te laten beleven.

Zo kunnen we nog uren doorgaan met kinderboekentips, maar dan hang je als bloglezer slaperig in een hoekje op de bank. Volgende keer meer boekentips!

Een hele fijne zomer gewenst, en veel leesplezier!

Op zoek naar remedial teaching of bijles na de zomer? In Zeist, Utrecht of De Bilt?
46. Lezen met je kind, denk buiten de vertrouwde kaders
46. Lezen met je kind, denk buiten de vertrouwde kaders

“Ik vind niets op school leuk, behalve gym, buitenspelen en dat boek van Messi”

Uit mezelf zou ik niet snel de bibliotheek uitlopen met een boek over Lionel Messi in handen, maar kinderen dagen vaak uit tot het kijken buiten je vertrouwde kaders. Mijn nieuwe leerling, een jongen uit groep 6, zou ik niet blij maken met een favoriet boek van mezelf, iets van Thea Beckman of Roald Dahl. Lezen is stom, dat zat er bij hem diep ingebakken.

Ik had met zijn ouders afgesproken op een iets andere manier bezig te gaan met begrijpend lezen. Thuis hadden ze al eindeloos nieuwsbegrip teksten geoefend, zonder echt resultaat, behalve dan dat zijn liefde voor nieuwsbegrip niet was toegenomen. Ik lees met veel kinderen met plezier nieuwsbegrip teksten, maar met hem ging dat duidelijk niets opleveren.

Gebaseerd op de BLIKSEM-aanpak (wat staat voor ‘begrijpend leesinstructie kan strategisch en motiverend) zouden we aan de slag gaan met een normaal leesboek. BLIKSEM gaat uit van het toepassen van een beperkt aantal strategieën op reguliere kinderboeken. Aan mij de schone taak om een boek te vinden dat in de smaak zou vallen.

In gedachten fietste ik naar de bieb, ik kon mij zo geen boek verzinnen dat deze leerling leuk zou kunnen vinden. Mijn fiets parkerende schoot mij ineens voetbal te binnen. Als hij iets wel leuk vindt is het voetbal.

En ziedaar! Op de afdeling kinderboeken vond ik direct het ideale boek, een biografie voor kinderen over Lionel Messi, nog leuk geschreven ook!

Daar zijn we dus nu in bezig, en het gaat goed! Om de beurt lezen we een alinea, wat mij de kans geeft de BLIKSEM strategieën hardop voor te doen. Na het lezen van een hoofdstuk kijken we in een alinea naar verwijswoorden en verbanden tussen zinnen, en oefenen met de moeilijke woorden in de tekst.

Een grote aanrader dus voor een zoon of dochter die niet zo van lezen houdt, wellicht valt dit boek wel in de smaak. Ook voor je kind dat wel van lezen houdt natuurlijk 🙂

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Utrecht, Zeist of De Bilt?
45. Geheugen voor gedichten
45. Geheugen voor gedichten

Kinderen met blote voeten, zakenlieden die hun jasje voorzichtig over hun schouder gooien, wellicht al een enkel rokje hier en daar? Wellicht loop ik wat op de zaken vooruit, maar de zon schijnt, dat is een feit.

Dat doet mij met enige weemoed terugdenken aan een heerlijke vakantie in de Italiaanse dolomieten, in de zon tussen de olijfbomen en de dochter die daar met haar eerste klimhelm op haar hoofd doorheen schuifelt. Deze klimvakantie viel samen met een hernieuwd ontmoeting met oude studievrienden. Eén daarvan wist mij tijdens een avondje pizza eten te verbazen met een uitzonderlijk goed geheugen. Omdat ze vroeger vaak naar een bandje met gedichten van Annie M.G. Schmidt luisterde kon ze nu het een na het andere gedichten uit haar hoofd opzeggen. Ik dacht dat ik een vrij goed geheugen had, maar gedichten, Franse woordjes en boodschappenlijstjes vervagen toch vrij snel.

Eén van die gedichten kende ik nog niet, maar is kostelijk: ‘De mislukte fee’. Ik haalde het uit de bundel ‘Een visje bij de thee’, als je dat boek nog niet hebt, schaf het aan (kan helaas alleen nog tweedehands) of leen het bij de bieb, en geniet ervan!

De mislukte fee

 

Er was er `s een moederfee
En had ze kindertjes? Ja, twee
Twee kleine feeënkindertjes
Met vleugeltjes als vlindertjes

 

Ze waren beiden mooi en slank
Maar `t ene kind was lelieblank
Zoals de feetjes wezen moeten
En `t andere kind zal vol met sproeten

 

De moeder was heel erg ontdaan
Ze waste `t kind met levertraan
Met katjesdauw, met tijgermelk
Ze doopte `t in een bloemenkelk
Maar `t hielp geen steek, o nee, o nee
Het was en bleef een sproetenfee

 

“M`n dochter”, zei de moeder toen
“Nu kan ik er niets meer aan doen
Je bent als fee (zacht uitgedrukt)
Volledig en totaal mislukt

 

Ga naar de koning Barrebijt
En zeg daar: `Uwe Majesteit
M`n moeder doet de groeten
Ik ben een fee met sproeten

 

`Wellicht neemt koning Barrebijt
Je dan in dienst als keukenmeid
Die man heeft altijd wel ideeën
Voor min of meer mislukte feeën`

 

Het feetje ging direct op weg
Het sliep `s nachts in de rozenheg
En `t prevelde de hele tijd:
“O Sire, Uwe Majesteit
M`n moeder doet de groeten
Ik ben een fee met sproeten”

 

En toen ze aankwam in de stad
Stond ze te trillen als een blad
De koning opende de deur
En zei: “Gedag, waar komt u veur?”

 

En wit van zenuwachtigheid
Zei `t feetje: “Uwe Majesteit
M`n moeder doet de groeten
Ik ben een spree met foeten”

 

“Wel”, sprak de koning heel beleefd
“Ik zie wel dat u voeten heeft
Maar u bent, op mijn oude dag
De eerste spree die ik ooit zag”

 

Toen heeft hij dadelijk gebeld
En `t hele hof kwam aangesneld
De koning zei: “Dit is een spree
Iets heel bijzonders. Geef haar thee
En geef haar koek. En geef haar ijs
Ze blijft hier wonen in `t paleis”

 

Nu woont het feetje al een tijd
Aan `t hof van koning Barrebijt
En niet als keukenmeid, o nee!
Ze is benoemd tot opperspree

 

Ze heeft een gouden slaapsalet
En gouden muiltjes voor haar bed
En alle heren aan het hof
Die knielen voor haar in het stof

 

Waaruit een ieder weer kan lezen
Dat men als fee mislukt kan wezen
Maar heel geslaagd kan zijn als spree
Dit stemt ons dankbaar en tevree

Ook geschikt om te werken aan woordenschat, bijvoorbeeld door met je kind te kijken naar de betekenis van de woorden ‘wellicht’ en ‘prevelen’.

Op zoek naar bijles of remedial teaching aan huis in Zeist, Utrecht of De Bilt?
44. Modeling bij woordenschat uitbreiding
44. Modeling bij woordenschat uitbreiding

Ik schreef het al eerder, kinderen verdienen best respect. De hele dag zijn ze bezig met dingen die ze nog niet kunnen. En af en toe heb je daar geen zin in, dat kan ik mij best voorstellen.

Sinds het begin van het schooljaar ben ik met een aantal kinderen bezig met het vergroten van hun woordenschat. Eén van hen leek hier de laatste tijd niet zoveel zin meer in te hebben. Het wordt steeds moeilijker, gaf ze als reden.

Voor mij allereerst een signaal om even pas op de plaats te maken en te oefenen met dat wat ze sinds september heeft geleerd, even genieten van wat goed gaat. Daarnaast een mooie gelegenheid om mezelf weer eens uit te dagen om te doen wat zij dagelijks doet, ingewikkelde nieuwe woorden leren. Een abonnement op de Economist zorgt voor een continue toevoer van Engelse woorden die ik nog niet ken. Ik schreef voor mezelf twintig moeilijke Engelse woorden op, voor mijn leerling twintig moeilijke Nederlandse. We kozen er elk vijf uit, gooiden een bal over en trokken een van de kaartjes. Degene die als eerste alle vijf de kaartjes goed had won.

Zo merkte ik weer dat je je echt goed moet concentreren om nieuwe woorden te leren. Het is net als met namen op een verjaardag, als je die een keer hoort maar er verder geen aandacht aan besteed ben je ze een halve minuut later weer vergeten, zo werkt het bij mij althans. Als je er even bij stilstaat en je de naam echt probeert in te prenten heb je kans dat je het wel onthoudt. Bij die moeilijke woorden geldt hetzelfde. Leuke bijkomstigheid aan dit wedstrijdje was dat ik kinderen kon voordoen hoe ik het woord probeerde te onthouden, modeling, dat werkt bij begrijpend lezen, en geheid ook bij het leren van nieuwe woorden.

Dus wil je thuis iets oefenen met je kind, de letters van het alfabet, tafelsommen, woordjes flitsen. Wellicht werkt het om jezelf ook eens uit te dagen tot het leren van iets echt nieuws. Veel plezier!

Op zoek naar bijles of remedial teaching op het gebied van woordenschat in Zeist, Utrecht of De Bilt?
43. De waanzinnige boomhut, een waanzinnig succes!
43. De waanzinnige boomhut, een waanzinnig succes!

Lezen is leuk, dat ik dat vind is voor de trouwe lezer ondertussen waarschijnlijk geen geheim meer. En dat veel kinderen dat niet vinden ook niet. En dat ik ze graag van het tegendeel overtuig verbaast je waarschijnlijk ook niet.

Afgelopen najaar begon ik met lezen met een jongen die lezen niet een beetje minder plezierig vond, boeken met meer dan drie regels tekst per pagina werden met een vies gezicht aan de kant geschoven.

Kleine stapjes dus. Van ‘De kat met de hoed’ en ‘Paultje en het paarse krijtje’ zijn we via ‘De kleine ijsbeer’ en ‘De drie rovers’ nu aangekomen bij de boeken over de waanzinnige boomhut, te beginnen bij die van dertien verdiepingen.

Wat een vondst! Op de een of andere manier hebben deze boeken bij deze jongen helemaal de juiste snaar geraakt. Hij hangt slap van de lach over de tafel om de grapjes in het boek, en vooral, hij leest met plezier, wil zelfs langer lezen dan we van tevoren afspreken! Eén van de toverformules in boeken voor kinderen die niet heel veel op hebben met lezen is volgens mij het gebruik van plaatjes, ook in boeken voor oudere kinderen. Hele lappen tekst zijn voor sommige kinderen simpelweg te indrukwekkend. En die waanzinnige boomhut, wie heeft als kind geen hutten gebouwd? En een boomhut met een aquarium voor vleesetende haaien, een bowlingbaan en een bioscoop, dat spreekt helemaal tot de verbeelding

Lezen dus, lenen bij de bieb of kopen bij je lokale boekwinkel.

Veel leesplezier, buiten in het zonnetje?

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
42. Een kind van de klok
42. Een kind van de klok

Klokkijken, dat is maar lastig, zo vinden veel van onze leerlingen.

En dat is niet zo vreemd, want voor de meeste kinderen is er volgens mij vrij weinig reden om te leren klokkijken, en dus weinig reden om te oefenen. Als je ouders je op tijd wakker maken, naar school brengen, in de gaten houden hoe laat je moet sporten en naar bed moet, waarom zou je dan zelf leren klokkijken? In de meeste rekenmethodes komt het klokkijken om de zoveel weken een keer terug, te weinig voor de kinderen die dit lastig vinden.

Een deel van de oplossing kan wellicht liggen in het met je kind naar de klok kijken. Hoe laat gaan we eten, hoe laat sporten? Door elke dag even met de klok bezig te zijn krijgt je kind automatisch meer inoefening. Niet wetenschappelijk bewezen, maar het zal zeker geen kwaad kunnen.

Het risico is wel dat je kind leert klokkijken. Laatst oefende ik klokkijken met een leerling uit groep 4, zijn vader kwam thuis en grapte dat we niet te hard moesten oefenen, dan kon hij zijn zoon niet meer voor de gek houden 🙂

Als je al wat verder bent met het oefenen, hierbij weer eens een memory, klokkijken met de digitale tijd. Klik op de link hieronder om het spel in pdf formaat te downloaden.

Memory klokkijken op 5 minuten nauwkeurig

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
41. Tussenboeken
41. Tussenboeken

Sommige mensen kunnen hun kindertijd gedetailleerd beschrijven. Wat ze in welke klas op school deden, wie hun lesgaf en hoe ze een bepaalde vakantie vonden. Ik hoor helaas niet bij die groep mensen. Het grootste gedeelte van de herinneringen aan mijn basisschooltijd zijn flarden, gelukkig meestal leuke. De meeste boeken die ik las, en herlas, kan ik mij echter nog wel herinneren, evenals de plaatjes in stuk gelezen strips.

Maar welke boeken waren er vroeger voor kinderen die wel konden lezen, maar nog niet toe waren aan de ‘echte’ kinderboeken? Ook na lang nadenken kan ik er niet opkomen, ‘De boze heks’, zover kwam ik, daar was mijn zusje fan van.

Ik dacht hieraan doordat ik momenteel met een heel aantal kinderen uit groep vier aan het lezen ben. Zij vinden lezen best lastig, maar de vaart komt er nu een beetje in, tijd voor iets anders dan de prentenboeken waar we mee begonnen. Als we echter boeken openslaan met te veel tekst worden de gezichten direct wat langer en zakken de lichamen wat verder weg in de stoel, het is een voorzichtige balans. Korte zinnen met veel plaatjes, die worden meestal goed ontvangen, en om de beurt een alinea lezen zodat de vaart wat in het verhaal blijft.

We zijn nu onder andere bezig in ‘Superdolfje’ van Paul van Loon. Erg knap hoe hij in makkelijk taalgebruik een verhaal kan neerzetten dat blijft boeien. En thema’s als jezelf blijven, groepsdruk en onzekerheid meeneemt. De full color illustraties over de hele pagina helpen ook mee om de overgang van prentenboek naar kinderboek makkelijker te maken.

Goede tips voor leuke kinderboeken zijn altijd welkom! En als u toch met boeken bezig bent, ren vooral snel naar je lokale boekhandel voor ‘Achtste groepers huilen niet’ van Jaques Vriens, nu voor maar twee euro! Helaas dus geen ‘tussenboek’, maar wel een echte ontroerende klassieker. Zie: www.geefmijmaareenboek.nl voor meer informatie.

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?