Categorie: Basisschool

20. Boggle
20. Boggle

‘Laten we boggle spelen!’. Een tijdje geleden trok mijn zwager dit spel uit de kast. Grote kans dat het u anders zou vergaan, maar ik had er nog nooit van gehoord (een korte zoekopdracht op internet leert mij dat er ooit een televisieshow was waar dit spelletje gespeeld werd).

Het doel is simpel. Het spel bestaat uit een veld van 4 bij 4 letters waarin je binnen een vastgestelde tijd zoveel mogelijk woorden moet vinden. De letters van het te vinden woord moeten naast elkaar liggen, dit mag ook schuin ernaast zijn. Je mag elke letter maar één keer gebruiken.

Erg leuk om in de klas (of thuis met uw kind) te spelen, dus ik ging op zoek. Bij het familiebezoek speelden wij met een mooi uitziend doosje waarin de letters zich automatisch schudden, prachtig maar prijzig. Online zijn er allerlei mogelijkheden, net als op de mobiele telefoons, maar het is zo leuk om spelletjes offline te spelen (vind ik).

Hierbij. Boggle

Print uit, knip uit, en je kunt geheid een aantal keer hetzelfde boggle veld gebruiken. Dan vind je hopelijk telkens nieuwe woorden. Voor kleine kinderen kun je de regels natuurlijk wat versoepelen door toe te laten dat de letters van één woord niet perse naast elkaar hoeven liggen.

Veel plezier!

Op zoek naar bijles Nederlands of spelling in Zeist, Utrecht of De Bilt?
19. Tips voor leuke kinderboeken
19. Tips voor leuke kinderboeken

‘Ik houd niet van lezen’, je hoort het op scholen vaak kinderen zeggen.

Natuurlijk kun je lezen niet leuk vinden (al kan ik het me slecht voorstellen :-)). Toch komen dit soort uitspraken op de basisschool naar mijn idee vaak voort uit een gebrek aan keuze. Scholen verschillen enorm in de bibliotheek die ze hebben aangelegd. Ik heb ze gezien van wat schamele boekenplanken met enigszins beduimelde boeken en de ‘ik kan al lezen’ reeks tot strak georganiseerde aparte ruimtes met uitleensystemen, vaak beheerd door vrijwillige ouders en verzorgers.

Ook thuis heeft het boekenaanbod natuurlijk zijn effect op leesplezier. En in de bieb of tweedehands zijn tal van leuke en betaalbare boeken te vinden.

Omdat ik het zelf zo leuk vind om terug te denken aan alle uren leesplezier, hier nog een aantal tips voor boeken uit de oude (of iets minder oude) doos.

  • ‘Juniper’ en ‘Heksenkind’ van Monica Furlong. Een soort veel minder bekende versie van Harry Potter. Juniper, de dochter van een koning, moet een tijd bij haar peetmoeder wonen om geschoold te raken in de magie. Gewend aan verwarmde paleizen met bediendes is het hutje op een berg een harde leerschool, maar mettertijd leert ze dit waarderen. Waar goede magie is is natuurlijk ook duistere magie, Juniper krijgt hier in een serie spannende avonturen mee te maken. ‘Heksenkind’ volgt Juniper wanneer zij zelf ouder is en een dochter heeft. Zelfs mijn zusje, geen fervent lezer, verslond deze boeken!
  • ‘Het dolle freuletje’, drie boeken, meer geschikt voor tieners dan voor jongere kinderen. Ik vond het vroeger hilarisch omdat de wereld zo verschilt van de onze (en het boek niet erg lang geleden speelt, vlak voor de tweede wereldoorlog). Het dolle freuletje is de dochter van een adellijk figuur, zelf gedraagt zij zich echter minder adellijk en komt daardoor in de meest vreemde situaties terecht. De meest interessante situatie ontstaat wanneer ze wil trouwen, maar haar vader dit niet toestaat omdat haar toekomstige man weg geroepen zou kunnen worden in de op handen zijnde oorlog. De ‘dolle freule’ gaat in het geheim aan de slag met het behalen van haar typediploma, waarmee ze zichzelf zou kunnen redden mocht het mis gaan. De hele vanzelfsprekendheid waarmee ervan wordt uitgegaan dat vrouwen niet gaan werken geeft een interessant inkijk in het dagelijks leven (in de hogere klasse) van die tijd.
  • ‘Toen Nora nog sprak met de dolfijnen’ van Max Dendermonde. Een ontroerend verhaal. Nora verhuist met haar ouders, broertje en zusje van Nederland naar Florida. Haar vader gaat daar onderzoek doen. Nora en haar zusje hebben ‘taaislijmziekte’, wat het ademhalen bemoeilijkt. In Florida sluiten de kinderen vriendschap met de daar veel aanwezige dolfijnen, en komen op het spoor van een bende die deze dieren vergiftigt. De rest van het verhaal is te spannend om hier op te schrijven, dus zul je zelf moeten lezen.
  • De triologie over Thule, van Thea Beckman. Lees het, lees het nog een keer, en nog een keer. De meest herlezen boeken uit mijn boekenkast. Mijn oma, sluimerend feministisch, deed deze boeken cadeau met sinterklaas, maar las ze eerst zelf, en genoot daarvan. Ook leuk voor volwassenen dus. Een derde wereldoorlog heeft door kernwapens de hele wereld overhoop geschopt. Hierna is op het vroegere Groenland (nu Thule) een zeer aangenaam klimaat ontstaan, waar een nieuwe samenleving is opgebloeid. Hier regeren enkel vrouwen (daar heb je het feminisme), want die denken meer aan het algemeen belang dan aan hun eigen belang (lekker generaliserend :-)). In het vroegere Europa heersen echter machtswellustige mannen die niets liever doen dan Groenland innemen. Genoeg stof voor drie lange avontuurlijke verhalen!

Meer tips, lees ook onze vorige blog over kinderboeken!

Of neem contact met ons op over mogelijkheden voor bijles of remedial teaching.

Bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
18. Memory sommen tot 20
18. Memory sommen tot 20

Als mijn oma van 85 naar de supermarkt gaat haalt ze veel plezier uit het neerleggen van een precies gepast bedrag bij de kassa, nog voor de kassière klaar is met het scannen van de boodschappen.

De persoon achter de kassa reageert dan altijd vol verbazing. Mijn oma vertelt dit om aan te geven dat het hoofdrekenen van ‘de jeugd van tegenwoordig’ niet meer is wat het geweest is, en vraagt terloops of ik hier in de klas wel genoeg aandacht aan besteed.

Ja, dat wordt over het algemeen zeker gedaan, kan ik geheel naar waarheid antwoorden. Maar een rekenspelletje op zijn tijd kan er altijd nog wel bij, en maakt het oefenen van de o zo nuttige basiskennis nog wat leuker!

Veel plezier met het oefenen van de sommen tot 20!

Memory sommen tot 20

Bijles of remedial teaching rekenen in Zeist, Utrecht of De Bilt?
17. Voorlezen
17. Voorlezen

‘Mijn dochter wil niet meer voorgelezen worden, dus dat doen we al een tijd niet meer’

‘Mijn zoon leest wel veel zelf, maar voorlezen, daar komen we niet echt meer aan toe’

Als leerkracht hoor je vaak dat ouders hun kinderen voorlezen tot groep vier of vijf, daarna komt de klad erin. Kinderen kunnen zelf lezen, ouders zijn druk, kinderen zijn zelfstandiger dus worden niet meer naar bed gebracht, talloze redenen waardoor het voorleesmoment erbij in kan schieten.

Allemaal heel begrijpelijk, maar waarom zou je wél aandacht blijven besteden aan voorlezen?

Naast dat het gezellig is, kun je tijdens het voorlezen kiezen voor net iets ingewikkelder boeken dan je kind uit zichzelf zou lezen. Je kunt moeilijke woorden uitleggen en lange zinnen of stukken tekst beter overzien. Ook kun je ingewikkelde verhaallijnen bespreken met je kind door bijvoorbeeld aan het begin het verhaal dat je tot dan toe gelezen hebt samen te vatten.

Hoe houd je het voorlezen leuk? Enkele tips:

  • Oudhollandse regelmaat. Als je elke avond een stukje voorleest weet je kind niet beter, en zal het waarschijnlijk tot op latere leeftijd graag voorgelezen worden (dat houdt natuurlijk een keer op, weinig ouders zullen hun 16-jarige puber voorlezen).
  • Varieer met je stem, monotoon voorlezen is voor niemand leuk. Dit gaat makkelijker als je je aandacht echt bij het voorlezen houdt. Als ik in de klas voorlees ben ik soms eigenlijk al bezig met de les erna, en ga dan op automatische piloot voorlezen, niet interessant.
  • Laat je kind ook eens een stuk voorlezen. Als kind las ik eindeloos voor aan mijn zusje, die dan meestal al sliep, maar voor het voor mij maakte dat niet veel uit.
  • Boeken met veel variatie of een spannend avontuur doen het meestal goed. Als kind genoot ik van ‘De geheime tuin’, het voorlezen van dit boek aan mijn groep 5/6 was echter geen succes. Er gebeurde te weinig, en het boek bevat lange bladzijden met sfeerbeschrijvingen. Natuurlijk kan jouw kind hier toevallig erg van houden, voorlezen aan een klas met dertig kinderen is lastiger dan voor een paar kinderen.

Op zoek naar tips voor leuke kinderboeken? Klik hier om meer te lezen!

Bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
16. Memory tafels oefenen
16. Memory tafels oefenen

Die tafels, hoeveel kinderen daar in de geschiedenis niet boven hebben lopen zuchten. En zoveel leerkrachten en ouders die het leuk hebben proberen te maken.

Waarom moeten we die dingen kennen, vragen veel kinderen zich af. Voor later, is dan vaak het antwoord, voor als je verder komt met rekenen en wiskunde (en bij staartdelingen/breuken/procenten is het toch wel erg handig om de tafels enigszins in je hoofd te hebben).

Een tijdje geleden gaf ik bijles aan een meisje dat de tafels maar niet kon onthouden. Haar moeder probeerde te helpen en vroeg op willekeurige momenten één specifieke tafel, 8 x 7. Dit werkte, ze onthield de tafel uiteindelijk, maar ze vond het stomvervelend.

Om te helpen met het oefenen van de tafels een memory spel, gelamineerd of op karton geplakt goed voor tijden speelplezier (en hopelijk zitten de tafels daarna in het hoofd!).

Memory tafels oefenen

Op zoek naar bijles rekenen?
Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking in Zeist, Utrecht of De Bilt!
15. Met een boekje in een hoekje
15. Met een boekje in een hoekje

“Met een boekje in een hoekje”

Zo begon mijn oma ooit een aan mij gericht sinterklaasgedicht. Want boeken, dat was altijd een goed cadeau. Elke paar jaar kwam er in mijn kinderkamer een boekenplank bij, tot ik maar doorging met horizontale stapeltjes op de grond. Ik wilde laatst wat kinderboeken wegdoen om ruimte te creëren, maar kwam er niet uit, want heb alle boeken zo vaak herlezen dat het ongepast lijkt om ze aan de kringloop te doneren.

In een recente boekenbijlage van de krant stond een betoog voor de roman. Schijnbaar worden er steeds minder romans gelezen, terwijl je je, volgens de schrijver, door veel te lezen goed leert te verplaatsen in andere werelden en standpunten.

Vandaag een aantal tips voor boeken uit de oude doos die je een inkijkje in een geheel andere wereld geven.

  • ‘De eikelvreters’ van Els Pelgrom. Eén van de bekendste (en in veel talen vertaalde) boeken van Els Pelgrom is ‘Kleine sofie en lange wapper’, over de (fantasie)wereld van een ziek meisje dat in bed moet blijven. Zelf herinner ik mij ‘De eikelvreters echter beter. Een Spaans jongetje van een jaar of tien moest van school en aan het werk, hij vervoerde spullen van het ene naar het andere dorp. De precieze verhaallijn kan ik niet meer oplepelen, de details blijven bij. De hoofdpersoon, het jongetje, vond het vreselijk dat je na een tijdje aan zijn loopje kon zien dat hij op het land werkte. Een beetje voorovergebogen en met snelle stappen. Andere boeken van Els Pelgrom die mij zijn bijgebleven zijn ‘De zwervers van de Zakopane’, over een gezin dat naar de VS verhuisd, en ‘De drie japies’, over een meisje dat ver weg van huis gaat wonen, gelukkig zijn er drie fantasiefiguren die haar gezelschap houden.
  • ‘Een zomerzotheid’ van Cissy van Marxveldt, mijn oma gaf mij haar 2e druk uit de jaren ’20. Een tiener wordt verwaarloosd door haar oom en tante waar ze na de dood van haar ouders bij is opgegroeid. Tijdloos verhaal van een tiener op zoek naar zichzelf en haar passies, en tegelijk heel gedateerd met de beschrijvingen van mooie jurken en balboekjes. Juist door de gedateerdheid een mooi inkijkje in een andere wereld.
  • ‘Door een spiegel in raadselen’ van Jostein Gaarder. De meeste mensen kennen ‘De wereld van Sofie’, maar de andere boeken van deze schrijver zijn ook zeer de moeite waard! In dit boek wordt het leven van Cecilie beschreven, een ernstig ziek meisje dat terwijl ze bedrust moet houden bezoek krijgt van een engel die wil weten hoe het is om mens te zijn (iets later geschreven dan ‘Kleine sofie en lange wapper’, maar de verhaallijn vertoond zeker overeenkomsten..).
  • ‘Alleen op de wereld’ van Hector Malot. Wellicht beter om voor te lezen dan om kinderen zelf te laten lezen, omdat het een vrij ingewikkeld boek is. Mijn moeder heeft het destijds voorgelezen, je bent er even mee bezig, maar het verhaal maakte op mij diepe indruk!

 

Zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan, mocht je behoefte hebben aan (voor)leestips, laat maar weten!

Heel veel plezier met (voor)lezen van alle leuke, mooie, ontroerende kinderboeken die er maar zijn!

Op zoek naar bijles of remedial teaching lezen of spelling in Zeist, Utrecht of De Bilt
14. Waarom woorden flitsen
14. Waarom woorden flitsen

Nieuwe vaardigheden aanleren. De kinderen waarmee wij werken zijn er voortdurend mee bezig. Spelling, rekenen, woordenschat, het gaat allemaal niet vanzelf, we proberen het zo plezierig mogelijk te maken. Ik heb weleens het idee dat volwassenen meer moeite hebben met het aanleren van echt nieuwe vaardigheden, hoe ouder hoe terughoudender om nieuwe dingen te proberen, of gewoon iets te doen waar je niet echt goed in bent.

Om mezelf uit te dagen om het nieuwe wel op te zoeken ben ik begonnen met leren programmeren. Iets compleet anders, en zeker uitdagend! Wat resulteert in het allereerste Juf Aan Huis oefenprogramma, woordflitsen! Uitproberen? Kijk op www.jufaanhuis.nl/woordflitsen

Waarom woorden flitsen? Het korte antwoord is, om goed te leren lezen. Sommige kinderen leren dit perfect door simpelweg boekjes te lezen, sommigen hebben meer oefening nodig. Woorden flitsen is een manier om te oefenen met lezen.

Uit onderzoek blijkt dat dit met name effectief is wanneer toegepast in een breder oefenprogramma. Alleen woorden flitsen met een kind heeft dus weinig zin, er moet natuurlijk ook regelmatig geoefend worden met het lezen van teksten.

Met de volgende voorwaarden in aanmerking genomen kan het flitsen van woorden nuttig zijn:

  • Oefen liever kort en wat vaker dan weinig en lang. Erg lang oefenen is niet goed voor de motivatie.
  • Oefen op het juiste niveau, te makkelijk of moeilijk heeft weinig zin. Als je buiten school (als ouder of externe begeleider) oefent met een kind, vraag dan na bij de leerkracht wat het juiste niveau is.
  • Prijs het kind als het goed leest. Dit kan door een simpel en enthousiast ‘goed zo!’ na goed gelezen woorden of zinnen.
  • Verbeter het kind op de juiste manier als het een woord fout leest, dit kan door:
  • Het programma te pauzeren en het kind te vragen het woord nogmaals te lezen. Als het dan nog niet goed gaat kunt u zelf het woord lezen, en het kind te vragen hierna samen te lezen.
  • Niet teveel aandacht te besteden aan foutjes, lees het woord nogmaals en ga door.

Heel veel plezier met woorden en boeken lezen met uw kind!

Bijles of remedial teaching lezen of spelling in Zeist, Utrecht of De Bilt?
13. Eindejaarsgedachtes
13. Eindejaarsgedachtes

Huppelende geitjes, een verdwaalde koe, bloeiende winterjasmijn en een prachtig uitzicht op besneeuwde bergtoppen. Deze kerstvakantie breng ik door in een idyllisch houten hutje in de bergen, weg van de bewoonde wereld.

Een omgeving waarin het moeilijk voor te stellen is dat er zoiets bestaat als afgraven van bergen voor de olie, of andere narigheid. Een goede omgeving om ‘This changes everything’ te lezen, van de Canadese schrijfster Naomi Klein (in het Nederlands vertaald als ‘No time’). Zij schrijft over de macht van grote olie, gas en kolen bedrijven om daar te boren en graven waar ze willen, voor het eigen belang, en weinig rekening houdend met de noodzaak van schonere energie. Gelukkig eindigt ze met projecten waarin de wereld langzaam veranderd wordt, zoals een samenwerking tussen de oorspronkelijke bewoners van de VS met Texaanse boeren om een ‘fracking’ bedrijf van hun land af te werken.

Affijn, tijdens het lezen dacht ik aan de beste manier om kinderen waardering mee te geven voor alles wat groeit en bloeit om hen heen. Niet door te wijzen op de plekken waar het fout gaat, daar ben ik van overtuigt, daar word je enkel mistroostig van.

Naomi Klein quote in haar boek Rachel Carson:

“I believe that the more clearly we can focus our attention on the wonders and realities of the universe around us, the less taste shall have for its destruction”

Onderstaand gedicht zegt in andere bewoording eigenlijk hetzelfde, van de Nederlandse dichten Ed Leeflang

Hij wrijft hun neuzen door het leed

Als om ze zindelijk te maken; zeehonden

Kerncentrales, besmette schelvis die je eet,

Legers waaraan we meebetalen

Zij worden nu al moe van het volwassen en het bewust mondig zijn, ontzien hun

Goeroe wel, maar thuis kijken ze

Naar alles wat het scherm te bieden heeft

Aan rechts, verrots en zondig zijn

Wie tot het heil veroordeeld is,

Komt pas op adem in de hel.

 

Veel moois laten zien dus. Schooltuintjes, wandelingen in de natuur, een eigen tuintje achter het huis om wat radijsjes te zaaien, natuurfotografie, samen kijken naar openklappende teunisbloemen etc. etc.

Veel plezier ermee in het nieuwe jaar!

Een goede start van 2015? Begin met bijles of remedial teaching Zeist, Utrecht of De Bilt!
12. Schrijfonderwijs
12. Schrijfonderwijs

Niet meer leren schrijven, u heeft het wellicht in de krant gelezen. In Finland, waar het beste onderwijs van Europa schijnt te worden gegeven, wordt per 2016 het schrijfonderwijs op basisscholen afgeschaft.

In opiniestukken wordt besproken of dit wel of niet een goed idee is. Schrijven, zo zeggen de voorstanders, spreekt je hersenen meer aan. Al schrijvend onthoud je zaken beter dan als je typt, zo blijkt uit onderzoek onder studenten van de Universiteit Utrecht (dit komt met name omdat de typende studenten zo snel zijn dat ze de letterlijke tekst van de professor opschrijven). En kinderen moeten leren schrijven om hun fijne motoriek te ontwikkelen.

Maar neen, protesteren de tegenstanders, schrijven is ouderwets. De huidige generatie kinderen moet leren typen. In de oudheid werd er al beweerd dat geschreven tekst een achteruitgang was omdat je tekst niet meer letterlijk hoefde te onthouden. Ga met de tijd mee, kortom.

Wat ik echter niet tegenkom in deze opiniestukken is dat een wereld waarin mensen niets meer kunnen opschrijven zonder een computer mij volslagen bizar lijkt. Het is eenvoudig om een lijstje te maken van situaties waarin je zelf iets wil opschrijven, op een papiertje, zonder apparaat.

Bijvoorbeeld:

  • Bij elke vergadering sukkelen je collega’s langzaam in slaap tijdens de vele PowerPointpresentaties. Natuurlijk kun je hier een ander medium toepassen, hipper, flitsender, maar misschien werkt een simpele geschreven boodschap wel beter.
  • In de trein kom je iemand tegen waarmee je contact wilt blijven houden. Adres opschrijven, ai, telefoon vergeten. Je krijgt een pen en papiertje aangeboden van de oudere dame naast je, maarja, dat schrijven, nooit geleerd…
  • Tijdens een kampeervakantie in de bergen raakt je hippe smartphone leeg. Net dan krijg je de geniale inval voor je nieuwe eigen bedrijf/debuutroman/etc.
  • Je dagboek houd je toch liever niet bij op de computer?

Afijn, daar kunnen we nog wel even mee doorgaan. Los van welk voorbeeld dan ook worden mensen lijkt mij nog veel afhankelijker van computers dan we nu al zijn. Apparaat leeg/kapot/thee overheen gevallen? Jammer, maar je geschreven boodschap valt niet meer over te brengen…

Handschrift verbeteren in Zeist, Utrecht of De Bilt?
11. De gereedschappen om de akkers mee te bewerken
11. De gereedschappen om de akkers mee te bewerken

Met welke bagage willen we kinderen na school de wijde wereld insturen? Volgens mij is dit één van de belangrijkste vragen als je werkt in het onderwijs, of als je minderjarige kinderen hebt.

Wij voelen ons aangetrokken tot de principes van zogenaamde ‘traditionele vernieuwingsonderwijs’, zoals het montessori, jenaplan en daltononderwijs. Deze stromingen verschillen, maar hebben met elkaar gemeen dat er over het algemeen veel aandacht wordt besteed aan de maatschappijvakken zoals natuuronderwijs, aardrijkskunde en geschiedenis.

Het is heel leuk om met kinderen bezig te zijn met deze vakken en de ontwikkeling van kinderen hierin te volgen. Zo vroeg een jongetje uit groep 3 mij eens, na een presentatie van een klasgenootje over de zon en maan, ‘Wupke, als de aarde nou zo hard ronddraait, waarom draait de wereld niet heel hard langs ons heen als we door het raam naar buiten kijken?’.

Laatst vroeg iemand mij wat ik leuker vind, werken aan taal en rekenen of aan de maatschappijvakken. Een jaar of honderd geleden heeft Peter Petersen, de grondlegger van het jenaplanonderwijs hier een mooi antwoord op geformuleerd. Hij beschreef taal en rekenen als ‘de gereedschappen om de akker mee te bewerken’. Als je het gereedschap, taal en rekenen, niet goed beheerst wordt het erg moeilijk om je goed te verdiepen in de akker, zoals aardrijkskunde of geschiedenis. Tijdens bijlessen werken we voornamelijk aan het goed onder de knie krijgen van deze gereedschappen. Het is heel leuk om kinderen te zien stralen als er een kwartje valt na het maken van een goedgekozen reeks sommen of een dictee. En als lezen, schrijven, spelling en basis rekenen vanzelf gaan kun je meer aandacht besteden aan interessante geschiedenisverhalen, vulkanen en wiskundige problemen!

Bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?