Categorie: Lezen

45. Geheugen voor gedichten
45. Geheugen voor gedichten

Kinderen met blote voeten, zakenlieden die hun jasje voorzichtig over hun schouder gooien, wellicht al een enkel rokje hier en daar? Wellicht loop ik wat op de zaken vooruit, maar de zon schijnt, dat is een feit.

Dat doet mij met enige weemoed terugdenken aan een heerlijke vakantie in de Italiaanse dolomieten, in de zon tussen de olijfbomen en de dochter die daar met haar eerste klimhelm op haar hoofd doorheen schuifelt. Deze klimvakantie viel samen met een hernieuwd ontmoeting met oude studievrienden. Eén daarvan wist mij tijdens een avondje pizza eten te verbazen met een uitzonderlijk goed geheugen. Omdat ze vroeger vaak naar een bandje met gedichten van Annie M.G. Schmidt luisterde kon ze nu het een na het andere gedichten uit haar hoofd opzeggen. Ik dacht dat ik een vrij goed geheugen had, maar gedichten, Franse woordjes en boodschappenlijstjes vervagen toch vrij snel.

Eén van die gedichten kende ik nog niet, maar is kostelijk: ‘De mislukte fee’. Ik haalde het uit de bundel ‘Een visje bij de thee’, als je dat boek nog niet hebt, schaf het aan (kan helaas alleen nog tweedehands) of leen het bij de bieb, en geniet ervan!

De mislukte fee

 

Er was er `s een moederfee
En had ze kindertjes? Ja, twee
Twee kleine feeënkindertjes
Met vleugeltjes als vlindertjes

 

Ze waren beiden mooi en slank
Maar `t ene kind was lelieblank
Zoals de feetjes wezen moeten
En `t andere kind zal vol met sproeten

 

De moeder was heel erg ontdaan
Ze waste `t kind met levertraan
Met katjesdauw, met tijgermelk
Ze doopte `t in een bloemenkelk
Maar `t hielp geen steek, o nee, o nee
Het was en bleef een sproetenfee

 

“M`n dochter”, zei de moeder toen
“Nu kan ik er niets meer aan doen
Je bent als fee (zacht uitgedrukt)
Volledig en totaal mislukt

 

Ga naar de koning Barrebijt
En zeg daar: `Uwe Majesteit
M`n moeder doet de groeten
Ik ben een fee met sproeten

 

`Wellicht neemt koning Barrebijt
Je dan in dienst als keukenmeid
Die man heeft altijd wel ideeën
Voor min of meer mislukte feeën`

 

Het feetje ging direct op weg
Het sliep `s nachts in de rozenheg
En `t prevelde de hele tijd:
“O Sire, Uwe Majesteit
M`n moeder doet de groeten
Ik ben een fee met sproeten”

 

En toen ze aankwam in de stad
Stond ze te trillen als een blad
De koning opende de deur
En zei: “Gedag, waar komt u veur?”

 

En wit van zenuwachtigheid
Zei `t feetje: “Uwe Majesteit
M`n moeder doet de groeten
Ik ben een spree met foeten”

 

“Wel”, sprak de koning heel beleefd
“Ik zie wel dat u voeten heeft
Maar u bent, op mijn oude dag
De eerste spree die ik ooit zag”

 

Toen heeft hij dadelijk gebeld
En `t hele hof kwam aangesneld
De koning zei: “Dit is een spree
Iets heel bijzonders. Geef haar thee
En geef haar koek. En geef haar ijs
Ze blijft hier wonen in `t paleis”

 

Nu woont het feetje al een tijd
Aan `t hof van koning Barrebijt
En niet als keukenmeid, o nee!
Ze is benoemd tot opperspree

 

Ze heeft een gouden slaapsalet
En gouden muiltjes voor haar bed
En alle heren aan het hof
Die knielen voor haar in het stof

 

Waaruit een ieder weer kan lezen
Dat men als fee mislukt kan wezen
Maar heel geslaagd kan zijn als spree
Dit stemt ons dankbaar en tevree

Ook geschikt om te werken aan woordenschat, bijvoorbeeld door met je kind te kijken naar de betekenis van de woorden ‘wellicht’ en ‘prevelen’.

Op zoek naar bijles of remedial teaching aan huis in Zeist, Utrecht of De Bilt?
43. De waanzinnige boomhut, een waanzinnig succes!
43. De waanzinnige boomhut, een waanzinnig succes!

Lezen is leuk, dat ik dat vind is voor de trouwe lezer ondertussen waarschijnlijk geen geheim meer. En dat veel kinderen dat niet vinden ook niet. En dat ik ze graag van het tegendeel overtuig verbaast je waarschijnlijk ook niet.

Afgelopen najaar begon ik met lezen met een jongen die lezen niet een beetje minder plezierig vond, boeken met meer dan drie regels tekst per pagina werden met een vies gezicht aan de kant geschoven.

Kleine stapjes dus. Van ‘De kat met de hoed’ en ‘Paultje en het paarse krijtje’ zijn we via ‘De kleine ijsbeer’ en ‘De drie rovers’ nu aangekomen bij de boeken over de waanzinnige boomhut, te beginnen bij die van dertien verdiepingen.

Wat een vondst! Op de een of andere manier hebben deze boeken bij deze jongen helemaal de juiste snaar geraakt. Hij hangt slap van de lach over de tafel om de grapjes in het boek, en vooral, hij leest met plezier, wil zelfs langer lezen dan we van tevoren afspreken! Eén van de toverformules in boeken voor kinderen die niet heel veel op hebben met lezen is volgens mij het gebruik van plaatjes, ook in boeken voor oudere kinderen. Hele lappen tekst zijn voor sommige kinderen simpelweg te indrukwekkend. En die waanzinnige boomhut, wie heeft als kind geen hutten gebouwd? En een boomhut met een aquarium voor vleesetende haaien, een bowlingbaan en een bioscoop, dat spreekt helemaal tot de verbeelding

Lezen dus, lenen bij de bieb of kopen bij je lokale boekwinkel.

Veel leesplezier, buiten in het zonnetje?

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
41. Tussenboeken
41. Tussenboeken

Sommige mensen kunnen hun kindertijd gedetailleerd beschrijven. Wat ze in welke klas op school deden, wie hun lesgaf en hoe ze een bepaalde vakantie vonden. Ik hoor helaas niet bij die groep mensen. Het grootste gedeelte van de herinneringen aan mijn basisschooltijd zijn flarden, gelukkig meestal leuke. De meeste boeken die ik las, en herlas, kan ik mij echter nog wel herinneren, evenals de plaatjes in stuk gelezen strips.

Maar welke boeken waren er vroeger voor kinderen die wel konden lezen, maar nog niet toe waren aan de ‘echte’ kinderboeken? Ook na lang nadenken kan ik er niet opkomen, ‘De boze heks’, zover kwam ik, daar was mijn zusje fan van.

Ik dacht hieraan doordat ik momenteel met een heel aantal kinderen uit groep vier aan het lezen ben. Zij vinden lezen best lastig, maar de vaart komt er nu een beetje in, tijd voor iets anders dan de prentenboeken waar we mee begonnen. Als we echter boeken openslaan met te veel tekst worden de gezichten direct wat langer en zakken de lichamen wat verder weg in de stoel, het is een voorzichtige balans. Korte zinnen met veel plaatjes, die worden meestal goed ontvangen, en om de beurt een alinea lezen zodat de vaart wat in het verhaal blijft.

We zijn nu onder andere bezig in ‘Superdolfje’ van Paul van Loon. Erg knap hoe hij in makkelijk taalgebruik een verhaal kan neerzetten dat blijft boeien. En thema’s als jezelf blijven, groepsdruk en onzekerheid meeneemt. De full color illustraties over de hele pagina helpen ook mee om de overgang van prentenboek naar kinderboek makkelijker te maken.

Goede tips voor leuke kinderboeken zijn altijd welkom! En als u toch met boeken bezig bent, ren vooral snel naar je lokale boekhandel voor ‘Achtste groepers huilen niet’ van Jaques Vriens, nu voor maar twee euro! Helaas dus geen ‘tussenboek’, maar wel een echte ontroerende klassieker. Zie: www.geefmijmaareenboek.nl voor meer informatie.

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
40. Kinderboekentips
40. Kinderboekentips

Eerder schreef ik over mijn dochter die enthousiast mee babbelt als je een boekje voorleest. Inmiddels is ze wat ouder en beweeglijker, en wil een actieve rol bij het lezen. Voorlopig zijn we dus even aangewezen op de kartonnen boekjes als ‘Mama kwijt’ en ‘Nog even achter mijn oortjes kriebelen’.

Gelukkig hoef ik niet te wachten met het lezen van ingewikkeldere boeken tot zij er oud genoeg voor is, ik kan mijn hart ophalen tijdens de remedial teaching. Omdat ik er zelf als kind zo van genoten heb, en nog steeds van kan genieten, vind ik weinig leuker dan kinderen die langzaam enthousiast worden voor lezen. Soms duurt het wat langer dat anders, maar tot nog toe is het altijd gelukt om de kinderen die ik les heb gegeven enthousiast te krijgen voor lezen (wat overigens niet betekent dat ze ineens onder ’s avonds onder hun dekbed met de zaklamp zitten om stiekem te lezen ;-)).

Het belangrijkste ingrediënt hiervoor zijn leuke boeken. In het oerwoud van kinderboeken is het soms lastig keuzes maken, dat schreven we al eerder. Daarom hier weer wat tips voor leuke boeken, vanaf nu overzichtelijk terug te vinden op www.jufaanhuis.nl/kinderboekentips.

Laatst kocht ik als kraamcadeautje ‘De leeuw in de muis’ van Rachel Bright, en leende het daarna snel in de bieb en las het met mijn leerlingen uit groep 4. Met name kinderen die graag plaatjes kijken en iets minder graag lezen zullen hiervan genieten, je kijkt zo in de muil van de leeuw en leeft mee met de muis die zo klein is dat de zebra per ongeluk op hem gaat zitten. En grappige wendingen doen het altijd goed, daarvoor moet u het boek lezen. Mooi op rijm gezet ook, altijd knap in een vertaling. Ook in dit boek viel me weer op hoeveel woorden je oppikt door te lezen, bijvoorbeeld ‘geacht’, ‘gevreesd’ en ‘bewonderd’, daar kun je met je zoon of dochter nog verder over praten.

Voor de kinderen die weer iets meer tekst aankunnen zijn de boeken van Geronimo Stilton een aanrader. Tijdens de literatuurles op de pabo werd hier enigszins laatdunkend over gepraat, het zou geen echte kinderliteratuur zijn. Ik had ze nog nooit bekeken tot een leerling er enthousiast mee aankwam, en ze zijn leuk! Er worden passant nog even belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis meegenomen, lastige woorden gebruikt en weetjes over bijvoorbeeld luchtvervuiling behandeld. En er zijn er veel van, dus als je kind eenmaal enthousiast is kun je een schooljaar vooruit!

Tot slot las ik laatst een van de weinig boeken van Roald Dahl die ik niet kende, ‘De Reuzenkrokodil’. Speciaal geschreven voor een iets jonger publiek dan Roald Dahl normaal bedient, uitstekend voor groep 4 à 5 (maar ook zeker voor oudere kinderen!). Soms heeft Roald Dahl wat meer tijd nodig voordat een boek echt spannend wordt, hier vliegt hij er meteen in.

Naar de bieb dus, of je lokale boekhandel om de middenstand te steunen. Als u in Zeist woont, bezoek vooral de nieuwe winkel van Kramer en van Doorn, daar wil je het liefst de hele middag blijven en speuren tussen de schatkist aan voorradige boeken!

Bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
38. En ze lezen nog lang en gelukkig
38. En ze lezen nog lang en gelukkig

‘wawawawawa’, zo ongeveer gaan alle verhaaltjes volgens mijn dochtertje van bijna acht maanden. Al de helft van haar leven lees ik haar elke dag een paar boekjes voor, en nu lijkt ze door te hebben wat het idee is. Zodra we beginnen in een boekje babbelt ze vrolijk mee, en kauwt vervolgens fanatiek op alle hoeken van hetzelfde boekje.

Of dat een voorbode is voor een latere liefde voor boeken? Laten we het hopen, aan het aantal bibliotheekbezoeken dat ze aflegt, zo jong als ze is, zal het in elk geval niet liggen.

In die bibliotheek ontdek ik een groot aantal nieuwe kinderboeken. We, mijn vriend en ik, verbazen ons over het aantal kinderboeken waar repeteren het hoofdthema lijkt. De verhalen lijken dan vrij eenvoudig verzonnen, er gebeurt iets, en dat gebeurt vervolgens nog een keer of tien met een kleine variatie. De reactie die ik steevast krijg als ik het hierover heb met anderen is dat kleine kinderen dat leuk vinden, herhalen, daar leren ze van. En bovendien gaat het bij voorlezen volgens velen niet om jouw plezier, maar om het plezier van het kind.

Maar hangt dat niet erg met elkaar samen? De boeken die ik zelf saai vind lees ik één keer voor, die gaan snel weer terug naar de bieb, de leuke boeken worden verlengd en veelvuldig gelezen. Bovendien moet je zelf met plezier voorlezen, hoe leer je je kind anders dat lezen leuk is?

Een verhaallijn, dat is voor mij het belangrijkste in een kinderboek. Hoe eenvoudig ook, ik vind het erg prettig als er iets gebeurt, met een begin, een midden en een slot. Gelukkig zijn die boeken er genoeg, iedereen kent de boekjes van Dick Bruna wel, allen met een verhaallijn(tje). Om het ‘ohja, dat boek was leuk maar hoe heet het ook al weer’ effect te voorkomen zullen er vanaf nu op deze blog met enige regelmaat leuke kinderboeken, met verhaallijnen, voorbijkomen. We schreven al eerder blogs met tips voor mooie kinderboeken, maar dat waren allen de gouwe ouwen, die ik een keer of vijftig gelezen heb en waarvan de titel nooit meer uit m’n hoofd verdwijnt. Vanaf nu de (voor mij) nieuwere boeken.

Met als primeur, ‘De drie rovers’ van Tomi Ungerer. Dit oorspronkelijk Duitse boek is uitgegeven als Lemniscaat Kroonjuweel, boeken die volgens Lemniscaat een plek verdienen in elke boekenkast omdat ze zo goed zijn. Zeker een klassieker dus (want uit 1963), slechts nieuw voor mij. Zonder teveel te verklappen kan ik vertellen dat het een origineel verhaal is, beginnend bij woeste rovers en eindigend bij verlaten weeskinderen. De platen zijn mooi, de zinnen precies lang genoeg, zelfs voor kinderen die lezen niet leuk zeggen te vinden. En het boek ligt lekker in de mond voor degene onder ons die hun eerste verjaardag nog niet gevierd hebben.

Lenen in de bieb dus, of meteen kopen. Doe dat dan vooral bij je lokale boekwinkel, of bij die in Zeist, zo blijven boekwinkel en bieb behouden voor je kinderen!

Op zoek naar bijles of remedial teaching op het gebied van lezen in Zeist, Utrecht of De Bilt?
37. Lentezoete versjes over school
37. Lentezoete versjes over school

Om de zoveel tijd komt het weer eens in het nieuws, Nederlandse leerlingen zijn notoir weinig gemotiveerd. Ze halen hoge scores op internationale ranglijsten, dat zeker, maar leren ook leuk vinden, dat zit er niet in. Een artikel in de NRC gaf als verklaring dat we in Nederland kinderen laten wennen aan toetsen. Vanaf groep 3 (en soms als vanaf groep 1), doen kinderen ervaring op in het maken van de toetsen, zo vangen we de schoolloopbaan van het kind in tabellen en grafieken.

Willen we dat? We willen in de gaten houden of een kind wat leert, vooruit gaat in de beheersing van basisvaardigheden als lezen, schrijven en rekenen. Ik vind het alleen altijd zo pijnlijk om te zien als jonge kinderen zichzelf al reduceren tot hun toetsscores. Kinderen van 7 die zichzelf tegen hun hoofd slaan onder de uitroep van ‘wat ben ik toch dom, ik snap ook niets’. Dat willen we denk ik niet, laten we vooral blijven kijken naar wat kinderen wel kunnen, waar ze plezier en levensgeluk uit halen.

Soms vat een versje dat gevoel beter samen dan duizend woorden. Ik stuitte laatst op de website lentezoet.nl, lieve versjes over herkenbare onderwerpen, onder andere over school.

lentezoet-plusklasje

Klik er vooral eens rond in een verloren momentje en laat je inspireren.

Op zoek naar remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt waar uw kind blij van wordt?
34. Omdat het zo’n leuk boek is
34. Omdat het zo’n leuk boek is

Majestueuze schaduwen zweven langzaam over de tuin. Hier niet aan gewend kijk ik elke keer weer op, en ben telkens weer verrast door de schoonheid van de langzaam zwevende vogels. Bij mijn moeder op bezoek, die naast een ooievaarsdorp woont, kun je echter omhoog blijven kijken (en de vijver blijven vullen met kikkers).

Weer thuis bladerde ik nog eens door een van mijn favoriete boeken. We hebben er al eerder over geschreven, maar dit boek is zo leuk, dat verdient nog wel een keer aandacht.

De vos en de ooievaar

De vos vroeg aan de ooievaar:

‘Dineer jij straks bij mij?

Dan maak ik een

driegangenmaal

met witte wijn erbij.

 

We eten uit dezelfde schaal

en van hetzelfde bord,

zodat het een

bezegeling

van onze vriendschap wordt.’

 

De vos maakte tomatensoep

en dacht gemeen: Ik kiep

die soep in een

lasagneschaal,

heel plat en heel ondiep.

 

Hij stak als voorbeeld voor zijn gast

zijn snufferd in de schaal.

Voor hem was dat

gemakkelijk.

Hij slurpte asociaal.

 

De ooievaar liep naar de schaal

en boog zijn lange nek,

maar kreeg door zijn spitsmondigheid

geen druppel in zijn bek.

 

De gastheer lachte zich een bult

en at de soep met smaak.

Wat was hij toch

ideeënrijk!

Zijn gast dacht slechts aan wraak.

 

Hij zei de dag erna:  ‘Zeg, Vos,

vandaag ben jij mijn gast.

Hier is een kan

vanillevla,

begin jij maar alvast.’

 

Vos boog zich naar de smalle kan

en stootte hard zijn kin.

Het dier was diep

teleurgesteld:

zijn snuit kon er niet in!

 

De ooievaar vroeg: ‘Lukt het niet?

Dat is nou ook een strop.

Die vla is echt

verrukkelijk!’

Toen at hij alles op.

Wil je meer van dit soort mooie fabels op rijm lezen? Dan zal je het boek toch echt moeten aanschaffen (of lenen bij de bieb). En als je dat dan doet, doe het bij je lokale boekhandel, of bij de lokale boekhandel in Zeist! Die V&D die er zo leeg bijstaat hoeft immers geen gezelschap te krijgen van de boekwinkel er tegenover.

Na de zomervakantie beginnen met remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
32. Memory woordenschat bovenbouw
32. Memory woordenschat bovenbouw

Nog een memory, we kunnen er geen genoeg van krijgen!

Deze keer woordenschat, en een kort maar krachtige begeleidende blog. Het is tenslotte veel te zonnig weer om binnen blogs te typen. Gelukkig kun je memory ook buiten spelen. Veel plezier ermee!

Klik op onderstaande link om het memoryspel te downloaden in pdf formaat.

Memory woordenschat bovenbouw

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
31. De Minpins van Roald Dahl
31. De Minpins van Roald Dahl

Als kind spaarde ik boeken. Elke verjaardag, sinterklaas, verjaardag van ouders en elke andere gelegenheid die er te bedenken viel wilde ik wel een boek. De boekenkast was op een gegeven moment te klein, waarna ik vrolijk doorging met een rijtje boeken op de grond. Al die boeken werden veelvuldig gelezen, voordeel van veel boeken, als je de laatste uithebt kun je vrolijk weer met de eerste beginnen.

Die boeken neem ik nu weer mee naar remedial teaching. Veel kinderen vinden dit erg grappig, en vragen bij elk nieuw boek ‘wanneer heb je deze gekregen’. In de ogen van iemand van tien ben je natuurlijk ruim bejaard als je halverwege de jaren ’90 zelf al bijna tien was.

Eén van de boeken die ik graag meeneem is ‘De Minpins’, van Roald Dahl. Dit boek verscheen in 1992 in Nederland, het laatste kinderboek wat hij schreef, en het enige boek met Patrick Benson als illustrator, niet de oude vertrouwde Quentin Blake. Zijn tekeningen komen volledig tot zijn recht in dit boek. Prachtige grote platen van kleine minpins, grote gevaarlijke spugeluurs en rapswanzers en schattige vogeltjes.

Mocht je tijdens het lezen over de kleine mensjes die in bomen wonen nog niet gegrepen zijn, dan word je het wel door de mooie laatste zin van het boek:

En kijk vooral met glinsterende ogen rond naar de wereld om je heen, omdat de grootste geheimen altijd verborgen zitten op de onwaarschijnlijkste plaatsen. Wie niet in wonderen gelooft, zal ze ook nooit ontdekken.

Maar wat schetste mijn verbazing toen ik dit boek wilde bestellen in de boekwinkel? Ten eerste kende de boekverkoper het boek niet (ook tot zijn eigen verbazing). Hier kon hij zelf echter niet zoveel aan doen, de achterliggende reden was dat het boek niet meer uitgegeven wordt!

Vandaag mailde ik de uitgeverij met de grote waarom vraag. Waarom geen heruitgave.

Vraag je je dit ook af, mail dan uitgeverij De Fontein! Misschien komt het boek wel weer in de handel als maar genoeg mensen de vraag stellen.

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
29. Geef mij maar een boek!
29. Geef mij maar een boek!

Hier word ik nou blij van. Een leuk initiatief met nut!

‘Geef mij maar een boek!’ is een initiatief van de boekverkopers in Nederland. Dit jaar is de eerste editie gestart op 20 februari, niet geheel toevallig valt dat samen met het heugelijke feit dat 2016 is uitgeroepen tot jaar van het boek. Vanaf nu kiezen de boekverkopers ieder jaar een nieuw boek dat voor maar liefst 1 euro verkocht wordt. Het beroemde boek Oorlogswinter van Jan Terlouw, bekroond met een Gouden Griffel, is het eerste boek in de serie ‘Geef mij maar een boek!’.

Waarom deze actie?

Omdat de Nederlandse boekhandels dromen van een wereld waarin alle kinderen opgroeien tussen de mooiste jeugdboeken die ooit gemaakt zijn. Boeken die iedereen in de kast zou willen hebben staan. Als dat nou geen mooi streven is! De stichting ‘ Geef mij maar een boek!’ heeft als visie dat boeken een noodzakelijke plaats hebben in het onderwijs en het leven van kinderen:

Je kunt de geschiedenis niet echt begrijpen als je je beperkt tot feitenkennis.

Je kunt de wereld pas echt begrijpen als je er boeken over leest.

Het boek Oorlogswinter van Jan Terlouw is daar een mooi voorbeeld van.

Hoe krijgen ze het voor elkaar? 

Die vraag kwam meteen op in mijn ondernemersgeest. De boekverkopers van Nederland hebben de handen ineen geslagen om deze boekverspreiding te realiseren. Ze hebben deze actie zonder enige subsidie tot leven geroepen. Dankzij de ondersteuning van de Koninklijke Boekverkopersbond, het centraal boekhuis en drukkerij Wilco is het gelukt de actie van start te laten gaan. Petje af!

Ik zou zeggen: maak er gebruik van en lees dit mooie boek! Dit soort initiatieven verdienen het om ondersteund en verspreid te worden.

Zie voor meer informatie: www.geefmijmaareenboek.nl

Op zoek naar bijles en remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?