Categorie: Onderwijsvisie

33. Mindmappen
33. Mindmappen

Het is de moeite waard om er soms even bij stil te staan, hoe hard kinderen werken op de basis- en middelbare school. Een groot deel van de dag zijn ze bezig met het leren van nieuwe vaardigheden, doen nieuwe kennis op.

Als school en studie achter ons liggen vergeet je volgens mij langzamerhand hoe dat is. Natuurlijk is het erg gezond om regelmatig nieuwe dingen te blijven doen, maar een deel van onze dag gaat toch echt meer automatisch, wat ook heel fijn is.

Terug naar de schooltijd. Al die nieuwe kennis moet natuurlijk wel blijven hangen. Tijdens onze lessen werken we daar op verschillende manieren aan. De memory’s zagen jullie al verschillende keren langskomen, een andere manier is het maken van een mindmap.

In een mindmap geef je informatie op schematische wijze weer door middel van plaatjes en kleuren.

Waardoor is mindmappen effectief?

Doordat mindmappen informatie structureert en het gebruik maakt van plaatjes en kleuren, spreekt het beide hersenhelften aan. Hieronder een korte uitleg.

De hersenhelften van mensen hebben beide verschillende ‘talenten’. Onze linker hersenhelft is onder andere gericht op taal, structuur en het onderscheiden van details. De  rechter hersenhelft is gevoeliger voor het onderscheiden van kleur, vormen en patronen (Svantesson, 1989). Bij de ‘traditionele’ manier van samenvatten door een tekst te herschrijven, wordt met name de talige linker hersenhelft aangesproken. Het zou efficiënter zijn als de rechter hersenhelft ook wordt benut om leerstof te onthouden. Daarnaast is het zo dat bij mensen één van beide hersenhelften dominant is. Voor de mensen die een dominantie rechter hersenhelft hebben, is het schrijven van  een ‘traditionele’ samenvatting minder efficiënt dan voor mensen met een dominante linker hersenhelft.

Wat zijn de voordelen van mindmappen?

Laten we de voordelen meteen eens in een mindmap weergeven, dat scheelt een hoop woorden en geeft meteen één van de voordelen weer.mindmappen voordelen

Hoe maak je een mindmap?

  1. Lees allereerst de leerstof goed door. Bedenk tijdens het lezen wat jij belangrijke informatie vindt om te onthouden. Bedenk ook alvast welke stof met elkaar te maken heeft, dit helpt je de lesstof te structureren in de mindmap. Eventueel kun je belangrijke stukken markeren zodat je tijdens het maken van de mindmap gemakkelijker terug kunt lezen welke informatie je in de mindmap gaat verwerken
  2. Neem een vel papier, het liefste A3 maar A4 kan ook, en leg dit voor je met de lange kant naar je toe.
  3. Begin de mindmap door in het midden van het vel het onderwerp weer te geven door een tekening of een symbool. Gaat het over een abstract onderwerp dat lastig te tekenen is, dan kun je ook het woord schrijven. Een regel hierbij is dat je maximaal 1 sleutelwoord mag gebruiken, dus geen hele zinnen. Maar onthoud dat het belangrijk is zo veel mogelijk te tekenen. Op deze manier blijft de mindmap overzichtelijk en onthoud je de leerstof gemakkelijker doordat je ook je rechter hersenhelft aanspreekt.
  4. Je maakt de eerste hoofdtak rechtsboven van het onderwerp. Je kiest een kleur voor deze tak. Dichtbij het onderwerp is de tak dik en naarmate je dieper op het subonderwerp ingaat, wordt de tak dunner. Je kunt zijtakken maken om informatie weer te geven die met dit subonderwerp te maken heeft. Je maakt de volgende takken met de klok mee.
  5. Gebruik per tak of per categorie een verschillende kleur. Een regel hierbij is dat je minimaal 3 verschillende kleuren per mindmap gebruikt. Geef informatie die bij elkaar hoort, dezelfde kleur. Als de mindmap voor jou overzichtelijk is, dan wordt de informatie ook overzichtelijk opgeslagen in je hoofd.
  6. Bij iedere tak probeer je zoveel mogelijk te werken met symbolen. Bedenk symbolen die voor jou logisch zijn. Een groene krul kan bijvoorbeeld het symbool zijn voor ‘voordelen ‘ en een rood kruis voor ‘nadelen’.
  7. Heb je alle informatie weergegeven in de mindmap, maak dan met dunne (stippel)lijnen verbindingen tussen de verschillende onderwerpen. Op deze manier koppel je ook in je hoofd de verschillende informatie aan elkaar en zul je het gemakkelijker kunnen onthouden.
  8. Als je denkt dat je mindmap klaar is, vertel dan in hele zinnen aan iemand anders of aan je zelf wat er in de mindmap staat. Merk je vervolgens dat er nog informatie ontbreekt, vul de mindmap dan aan met deze informatie. Neem hier de tijd voor. Tijdens het maken en het verbeteren van de mindmap, ben je al aan het leren en de stof aan het onthouden.

Onderstaand nogmaals de mindmapregels en nu met heel wat minder woorden dan hierboven. In welke vorm onthoud jij het beter?

mindmappen hoe te doen

Ook hulp nodig bij het onthouden van veel informatie? En woont u in Zeist, Utrecht of De Bilt?
25. Hoe ziet uw ideale school eruit?
25. Hoe ziet uw ideale school eruit?

De gemeente Amsterdam heeft een project opgezet waarin iedereen een idee mag opperen voor een nieuwe school. Wie wil dit nou niet? Toen ik 10 jaar was, wist ik al hoe mijn ideale school eruit zou zien.

Als hoofdvak ‘Buitenspelen’, voor het geval het regende moest natuurlijk ook het vak ‘Binnenspelen’gegeven worden en voor de creatieve vorming mochten ‘Knutselen en Muziekles’ niet ontbreken. Mijn kinderlijke enthousiasme kwam dus weer bovendrijven. Maar nu met ietwat meer volwassen ideeën over het onderwijs.

Op de website www.onzenieuweschool.nl zijn deze onderwijsideeën verzameld en mocht er tot kort geleden op gestemd worden. Eenmaal op de website ging er een wereld voor me open. Wat een schat vol inspiratie en informatie! Vooral omdat dit ideeën zijn van gedreven mensen uit het veld in plaats van beleidsmakers achter hun bureau. Nu zien we wat er echt speelt en wat er moet verbeteren of juist verder uitgewerkt moet worden in het onderwijs. Fantastisch toch?

De volgende stap is het oordeel van een jury. Uiteindelijk zullen (hopelijk) 3 tot 4 uitgekozen scholen daadwerkelijk opgezet gaan worden. Bent u ook zo benieuwd wat het resultaat zal zijn?

Nu volgt in mijn hoofd wel meteen de vraag: hoe ziet uw ideale leerkracht eruit?

Op zoek naar bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
13. Eindejaarsgedachtes
13. Eindejaarsgedachtes

Huppelende geitjes, een verdwaalde koe, bloeiende winterjasmijn en een prachtig uitzicht op besneeuwde bergtoppen. Deze kerstvakantie breng ik door in een idyllisch houten hutje in de bergen, weg van de bewoonde wereld.

Een omgeving waarin het moeilijk voor te stellen is dat er zoiets bestaat als afgraven van bergen voor de olie, of andere narigheid. Een goede omgeving om ‘This changes everything’ te lezen, van de Canadese schrijfster Naomi Klein (in het Nederlands vertaald als ‘No time’). Zij schrijft over de macht van grote olie, gas en kolen bedrijven om daar te boren en graven waar ze willen, voor het eigen belang, en weinig rekening houdend met de noodzaak van schonere energie. Gelukkig eindigt ze met projecten waarin de wereld langzaam veranderd wordt, zoals een samenwerking tussen de oorspronkelijke bewoners van de VS met Texaanse boeren om een ‘fracking’ bedrijf van hun land af te werken.

Affijn, tijdens het lezen dacht ik aan de beste manier om kinderen waardering mee te geven voor alles wat groeit en bloeit om hen heen. Niet door te wijzen op de plekken waar het fout gaat, daar ben ik van overtuigt, daar word je enkel mistroostig van.

Naomi Klein quote in haar boek Rachel Carson:

“I believe that the more clearly we can focus our attention on the wonders and realities of the universe around us, the less taste shall have for its destruction”

Onderstaand gedicht zegt in andere bewoording eigenlijk hetzelfde, van de Nederlandse dichten Ed Leeflang

Hij wrijft hun neuzen door het leed

Als om ze zindelijk te maken; zeehonden

Kerncentrales, besmette schelvis die je eet,

Legers waaraan we meebetalen

Zij worden nu al moe van het volwassen en het bewust mondig zijn, ontzien hun

Goeroe wel, maar thuis kijken ze

Naar alles wat het scherm te bieden heeft

Aan rechts, verrots en zondig zijn

Wie tot het heil veroordeeld is,

Komt pas op adem in de hel.

 

Veel moois laten zien dus. Schooltuintjes, wandelingen in de natuur, een eigen tuintje achter het huis om wat radijsjes te zaaien, natuurfotografie, samen kijken naar openklappende teunisbloemen etc. etc.

Veel plezier ermee in het nieuwe jaar!

Een goede start van 2015? Begin met bijles of remedial teaching Zeist, Utrecht of De Bilt!
11. De gereedschappen om de akkers mee te bewerken
11. De gereedschappen om de akkers mee te bewerken

Met welke bagage willen we kinderen na school de wijde wereld insturen? Volgens mij is dit één van de belangrijkste vragen als je werkt in het onderwijs, of als je minderjarige kinderen hebt.

Wij voelen ons aangetrokken tot de principes van zogenaamde ‘traditionele vernieuwingsonderwijs’, zoals het montessori, jenaplan en daltononderwijs. Deze stromingen verschillen, maar hebben met elkaar gemeen dat er over het algemeen veel aandacht wordt besteed aan de maatschappijvakken zoals natuuronderwijs, aardrijkskunde en geschiedenis.

Het is heel leuk om met kinderen bezig te zijn met deze vakken en de ontwikkeling van kinderen hierin te volgen. Zo vroeg een jongetje uit groep 3 mij eens, na een presentatie van een klasgenootje over de zon en maan, ‘Wupke, als de aarde nou zo hard ronddraait, waarom draait de wereld niet heel hard langs ons heen als we door het raam naar buiten kijken?’.

Laatst vroeg iemand mij wat ik leuker vind, werken aan taal en rekenen of aan de maatschappijvakken. Een jaar of honderd geleden heeft Peter Petersen, de grondlegger van het jenaplanonderwijs hier een mooi antwoord op geformuleerd. Hij beschreef taal en rekenen als ‘de gereedschappen om de akker mee te bewerken’. Als je het gereedschap, taal en rekenen, niet goed beheerst wordt het erg moeilijk om je goed te verdiepen in de akker, zoals aardrijkskunde of geschiedenis. Tijdens bijlessen werken we voornamelijk aan het goed onder de knie krijgen van deze gereedschappen. Het is heel leuk om kinderen te zien stralen als er een kwartje valt na het maken van een goedgekozen reeks sommen of een dictee. En als lezen, schrijven, spelling en basis rekenen vanzelf gaan kun je meer aandacht besteden aan interessante geschiedenisverhalen, vulkanen en wiskundige problemen!

Bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
9. Leren is leuk!
9. Leren is leuk!

Leren is leuk!

Aan het begin van mijn Pabo opleiding las ik ‘De gelukkige klas’ van Theo Thijssen, een logische keus als je studeert aan het instituut met de naam Theo Thijssen (onderdeel van de Hogeschool Utrecht).

Zoals bij boeken die door leerkrachten geschreven zijn, vond ik het verhaal heel herkenbaar. Het boek is geschreven in 1926. Natuurlijk is de situatie in de afgelopen eeuw erg veranderd, maar kinderen blijven kinderen.

Een herkenbare passage vind ik het stukje waarin Thijssen schrijft over het genot van leren. Hoeveel plezier kinderen kunnen beleven aan het leren van nieuwe kennis? Hij schrijft:

“En toen kwam weer dat heerlijke wonder dat je telkens en telkens in een klas beleeft, de gulzige aandacht voor een stukje zuivere geestelijkheid. Het bord was nog klam. Ik schreef er een getal op. Een gewoon getal. Ik deed een stap opzij, wachtte zwijgend tot de cijfers goed duidelijk wit werden. Er was niet één kind dat minachtend keek omdat het getal zo doodgewoon was, Ze voelden allemaal: d’r kómt wat. Toen stapte ik weer op het bord af en tekende een komma tussen de achterste twee cijfers. De klas zuchtte even; maar meteen schalde Wim Vaes z’n stem :”Tiendelige breuken! Heb ik al van m’n vriendje gehoord!” En van alle kanten kwam een voorzichtig rumoer. “Juist”, zei ik plechtig, “tiendelige breuken. Gaan we leren, Als jullie er tenminste zin in hebben”. Ze werden weer stil, want ze hádden er zin in.

Mooi toch, hoe deze man schrijft over de beleving van het lesgeven en het les krijgen.

Dat proberen we ook terug te laten komen is onze bijles en remedial teaching, dat leren daadwerkelijk erg leuk kan zijn!

Op zoek naar betaalbare bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
7. Lang leve (leren tijdens) de zomervakantie!
7. Lang leve (leren tijdens) de zomervakantie!

Wij kunnen ons nog goed herinneren hoe eindeloos lang de zomervakanties vroeger leken. Weken om buiten te spelen, elke dag ijsjes te eten, ontzettend bruin te worden en veel tijd om helemaal zelf te weten wat je gaat doen.

En een mooie tijd om een hoop te leren, natuurlijk. Als leerkracht zie je vaak kinderen na de zomervakantie anders terugkomen. Tussen al het voetballen en zwemmen door wordt er zoveel geleerd. Samenwerken, assertief zijn, succeservaringen opdoen, je motoriek oefenen, etc. etc. Een eindeloze lijst vaardigheden die ongemerkt worden geleerd tijdens de heerlijke lange zomervakantie.

Wil je nu als ouders toch graag nog wat aandacht besteden aan ‘schoolse vaardigheden’? De komende weken zullen we deze blog gebruiken voor tips en trics om op een leuke manier met je kind te oefenen met rekenen en taal.

In de eerste zomervakantieblog een verwijzing naar de website van een andere juf, Antoinette Berns. Op haar website staan verschillende leuke domino en memory spellen, met name geschikt voor groep 3 en 4 van de basisschool. Tijdens een potje memory merkt een kind vaak niet eens dat het hard oefent met lezen, woordenschat of rekenen!

Een hele fijne zomer gewenst!

Op zoek naar betaalbare bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
3. Het verschil tussen foute en absurde antwoorden
3. Het verschil tussen foute en absurde antwoorden

Vandaag een blog over het beste boek over onderwijs dat ik ken, ‘Schoolpijn’, van de Franse schrijver Daniël Pennac.

Pennac was in zijn jeugd een, naar eigen zeggen, abominabel slechte leerling. Zijn ouders waren hoogopgeleid, zijn broers hadden nergens moeite mee, maar bij hem wilde de kennis maar niet in zijn hoofd blijven zitten. Na een rondgang langs diverse plattelandsscholen en uiteindelijk een paar kostscholen werd hij ‘gered’ door een drietal gepassioneerde leraren die hem tot leren wisten te motiveren.

Na jaren zelf leerkracht te zijn geweest, vooral in de Parijse banlieues, blikt hij terug op zijn carriere. Dat doet hij op zo’n aanstekelijke en liefdevolle manier dat iedereen die het leest spontaan voor een onderwijscarrière kiest (maar ik werk zelf natuurlijk niet voor niets in het onderwijs..).

Veel leerlingen die Pennac in de klas kreeg waren ervan overtuigd dat ze altijd een 0 zouden halen, hij noemt dit ‘magisch denken’. Pennac hielp de leerlingen van dit idee af door een strikt onderscheid te maken tussen foute antwoorden en absurde antwoorden. Ik laat de schrijver aan het woord ter verdere illustratie van het concept.

“Een absurd antwoord onderscheidt zich van een fout antwoord doordat het op geen enkele gedachte is gebaseerd. Het is vaak een automatisme, en dus niet meer dan een reflex. (…) Hij geeft geen antwoord op de vraag die is gesteld, maar op het feit dát er een vraag wordt gesteld. Wordt er een antwoord van hem verwacht? Dan geeft hij dat. Een goed, een fout, een absurd antwoord, dat maakt verder niet uit.

Helemaal in het begin van zijn schoolcarrière dacht hij dat het er sowieso alleen maar om ging antwoord te geven, met opgestoken vinger sprong hij op van zijn stoel, trillend van ongeduld: ‘Ik, ik, juffrouw, ik weet het! Ik weet het!’ (Ik besta! Ik besta!), en antwoordde zomaar wat. Maar we passen ons snel aan. We weten dat leraren een goed antwoord van ons verwachten. Dat blijken we niet in huis te hebben, Niet eens een fout antwoord. Geen idee wat we moeten antwoorden. We hebben de vraag die ons gesteld wordt maar amper begrepen. Kan ik dat aan mijn leraar bekennen? Kan ik ook niks zeggen? Nee, Dus antwoord ik maar wat. (…)

Door de absurde antwoorden van mijn leerling als foute antwoorden op te vatten, beschouw ik hem niet langer als een leerling, hij wordt iemand die zich niet aan de opdracht heeft gehouden en die ik naar het schemergebied van de eeuwige nul verban. Maar door dat te doen schakel ik mezelf als leraar uit; daar eindigt mijn pedagogische functie tegenover die meisje of deze jongen, die in mijn ogen weigert zijn rol als leerling te spelen.”

Mooi toch? De rest van het boek bevat nog een aantal zeer rake beschrijvingen over alledaagse situaties in het lesgeven aan kinderen. Wellicht bespreken we die later (of koop het boek, een aanrader!).

Op zoek naar betaalbare bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
2. Tips om thuis oefenen leuk te houden
2. Tips om thuis oefenen leuk te houden

Gisteren sprak ik een moeder wiens zoon ik begeleid bij het leren lezen. Ze vertelde me dat het samen oefenen steeds moeizamer gaat. Na een paar weken begeleiden is de nieuwigheid van eraf en haar zoon wil nu weer liever buitenspelen dan oefenen.

Thuis oefenen is natuurlijk iets dat in de vrije tijd van het kind moet gebeuren waardoor het nogal eens gemopper oplevert. Om te voorkomen dat het thuis oefenen in een grote strijd uitmondt bij deze een drietal tips die kunnen helpen bij het thuis oefenen van leerstof.

Oefen op een vast tijdstip

Zorg voor een vast tijdstip waarop er geoefend wordt. Krijgt het kind wekelijks van de leerkracht oefeningen mee naar huis? Zorg er dan voor dat er een vaste dag is en een vast tijdstip waarop jullie samen oefenen. De jongen die ik leesbegeleiding geef, oefent wekelijks op 5 momenten met lezen. 5 vaste oefendagen en tijdstippen zijn daarbij handig. Op deze manier weet hij wanneer hij moet oefenen en heb je als ouder ook duidelijkheid. Het is belangrijk om vervolgens consequent te zijn en ook daadwerkelijk op deze momenten te oefenen. Er is daardoor geen manier om er als kind onderuit te komen. Alleen op deze manier wordt er een vaste structuur opgebouwd en zal het oefenen plezierig worden.

Neem de tijd en maak het oefenen gezellig

Neem de tijd om samen te oefenen. Vaak bestaat een doordeweekse dag uit een aaneenschakeling van activiteiten. Het is goed om het samen oefenen te zien als een rustmoment in de dag. Pak er een kop thee bij en limonade en ga aan de keukentafel zitten of op de bank als het om het oefenen van lezen gaat. Bedenk voor jezelf dat bijvoorbeeld het komende half uur een moment voor jou en je kind is en zorg dat je met je aandacht alleen hierbij bent. Dit is niet alleen leuk voor je kind maar ook rustgevend voor jezelf! Hebben jullie het huiswerk of de oefeningen binnen het half uur af? Doe dan samen nog een spelletje. Op deze manier koppel je iets dat moet aan iets dat leuk is.

Bedenk een beloningssysteem voor als er goed geoefend is

Mochten bovenstaande tips nog niet voldoende zijn dan kan er een beloningssysteem bedacht worden.Op een kalender kan bij iedere oefendag een sticker geplakt worden als er goed geoefend is. Er kan samen een beloning bedacht worden die na een x aantal stickers te behalen is. Een ‘beloning’ klinkt groot maar kan bijvoorbeeld ook bestaan uit samen iets lekkers bakken of een keer wat langer op mogen blijven en een gezellig avondje maken. Ik zie zelfs liever dat ouders hun kinderen op deze ‘immateriële’ manier belonen dan door middel van cadeautjes. Door samen als beloning iets te doen versterk je de band en straal je de boodschap uit: dit hebben wij samen bereikt door hard te oefenen!

Succes met het toepassen van de tips!

Op zoek naar betaalbare bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?
1. Welkom op onze blog!
1. Welkom op onze blog!

Met veel plezier helpen wij kinderen bij het leren. Maar daarnaast zitten we niet stil. We discussiëren over onderwijs en hoe je lessen het beste vorm kan geven, lezen artikelen en bedenken activiteiten om lessen nóg beter te maken.

Op deze blog vindt u het resultaat hiervan, een blog bedoelt voor ouders, leerkrachten en andere geïnteresseerden. Omdat we zelf met veel plezier onze gedachten op papier zetten.

Wat kunt u verwachten? Tips voor ouders om uw kind thuis te helpen bij leren, samenvattingen van interessante artikelen, verwijzingen naar nuttige websites en boeken en beschrijvingen van leuke educatieve spelletjes.

Op zoek naar betaalbare bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?