Nieuwe blogs in uw mailbox?

Meld u aan om bericht te krijgen bij nieuwe blogs

Bedankt voor uw aanmelding!

Er ging iets fout, onze excuses.

Categorie: Geen categorie

67. Boeken voor kinderen die zeggen dat ze niet van boeken houden
67. Boeken voor kinderen die zeggen dat ze niet van boeken houden

Het klinkt zo simpel. Help kinderen bij het kiezen van de juiste boeken als je wilt dat ze veel en met plezier lezen. Toch gebeurt dit in de dagelijkse praktijk op school vaak niet. Kinderen krijgen tijd om een boek uit te kiezen, vaak tijdens de leestijd, en staan niet zelden wat verloren voor de boekenkast. Soms ze kiezen uiteindelijk niets, en lopen met name veel heen en weer naar die boekenkast, soms blijven ze vooral veilig bij wat ze wel kennen, Geronimo Stilton, de dagboeken van een muts of het leven van een loser. Helemaal niks mis met die boeken, maar een bredere leeservaring maakt het leven nog rijker.

Gelukkig kunnen wij, leerkrachten en (groot)ouders, kinderen de weg wijzen in het kinderboekenbos. Sinds jaar en dag ben ik groot fan van de wijze waarop Donalyn Miller, een Amerikaanse basisschooldocent, haar leerlingen stimuleert tot het lezen van 40 boeken per jaar. Aan het begin van het schooljaar vraagt zij haar leerlingen naar hun leeshistorie, maar ook naar hobby’s, interesses en hun thuissituatie. Aan de hand daarvan kiest ze een stapeltje boeken waaruit de leerling een keuze maakt. Als je niet veel leeservaring hebt lijkt mij dit zoveel stimulerender dan zelf wat verloren voor een enorme boekenkast staan.

Haar voorbeeld volgend probeer ik de leerlingen die ik momenteel lesgeef van passende leestips te voorzien. Een twaalfjarig meisje dat aangaf graag meer te willen lezen over de Tweede Wereldoorlog stuurde ik terug naar de klas met ‘Familiegeheim’, van Caja Cazemier en Martine Letterie. Een interessant verhaal over twee nichtjes van dertien die een lang verzwegen familiegeheim over de Tweede Wereldoorlog proberen te ontrafelen. Hun overgrootvader was goed bevriend met Anton Mussert en zat na de oorlog een tijd gevangen, dit werd binnen de familie zestig jaar lang vakkundig verzwegen. Genoeg ingrediënten voor een pakkend verhaal. De stap van ‘Het dagboek van een muts’ naar een verhaal van 180 pagina’s met alleen maar tekst bleek echter net wat te groot. Ze was erin begonnen, vertelde ze de week erna, en in het begin was het echt wel leuk maar na een paar hoofdstukken werd het saai. Hoe wreekt zich hier het gebrek aan illustraties… Geen kaartje van Nederland en Duitsland waarop de vlucht van de familie wordt weergegeven, geen stamboom, geen tekeningen. Het boek had zoveel meer kinderen kunnen bereiken als het visueel wat aantrekkelijker zou zijn geweest.

Maar wat dan wel?

De boeken van Jozua Douglas, daar is dit meisje super enthousiast over. Na het boekenweekgeschenk uit 2018 ‘De eilandenruzie’, een goede instapper want lekker kort, begonnen we met ‘Het Piranha-complot’. Ze herkent de personages, vindt de grapjes over snotjes-eilanden hilarisch en de afwisseling tussen tekst en tekeningen precies goed. Altijd goed voor de niet zo enthousiaste lezen die leuke boeken heeft gevonden, je kunt even vooruit met vijf boeken over Rosa en Fico en hun ouders, de ruziënde presidenten.

Met andere kinderen van dezelfde school lees ik ‘Planeet Omar’. Boeken over de avonturen van Omar en zijn twee vrienden, Charlie en Daniël. Ze proberen bijvoorbeeld geld in te zamelen voor de moskee die moet sluiten, en sluiten tussendoor vriendschap met hun bejaarde buurvrouw. Veel plaatjes en groot gedrukte teksten, maar ook een leuk avontuur met niet te platte karakters.

Tot slot een boek dat ik er zelf leuk uit vindt zien, maar nog niet getest is door een van mijn leerlingen, ‘Geheim agent Mac B’. Iets meer taal, iets meer inhoud, er worden historische gebeurtenissen in het verhaal verweven, dus misschien leuk om te lezen na Planeet Omar.

17. Voorlezen
17. Voorlezen

‘Mijn dochter wil niet meer voorgelezen worden, dus dat doen we al een tijd niet meer’

‘Mijn zoon leest wel veel zelf, maar voorlezen, daar komen we niet echt meer aan toe’

Als leerkracht hoor je vaak dat ouders hun kinderen voorlezen tot groep vier of vijf, daarna komt de klad erin. Kinderen kunnen zelf lezen, ouders zijn druk, kinderen zijn zelfstandiger dus worden niet meer naar bed gebracht, talloze redenen waardoor het voorleesmoment erbij in kan schieten.

Allemaal heel begrijpelijk, maar waarom zou je wél aandacht blijven besteden aan voorlezen?

Naast dat het gezellig is, kun je tijdens het voorlezen kiezen voor net iets ingewikkelder boeken dan je kind uit zichzelf zou lezen. Je kunt moeilijke woorden uitleggen en lange zinnen of stukken tekst beter overzien. Ook kun je ingewikkelde verhaallijnen bespreken met je kind door bijvoorbeeld aan het begin het verhaal dat je tot dan toe gelezen hebt samen te vatten.

Hoe houd je het voorlezen leuk? Enkele tips:

  • Oudhollandse regelmaat. Als je elke avond een stukje voorleest weet je kind niet beter, en zal het waarschijnlijk tot op latere leeftijd graag voorgelezen worden (dat houdt natuurlijk een keer op, weinig ouders zullen hun 16-jarige puber voorlezen).
  • Varieer met je stem, monotoon voorlezen is voor niemand leuk. Dit gaat makkelijker als je je aandacht echt bij het voorlezen houdt. Als ik in de klas voorlees ben ik soms eigenlijk al bezig met de les erna, en ga dan op automatische piloot voorlezen, niet interessant.
  • Laat je kind ook eens een stuk voorlezen. Als kind las ik eindeloos voor aan mijn zusje, die dan meestal al sliep, maar voor het voor mij maakte dat niet veel uit.
  • Boeken met veel variatie of een spannend avontuur doen het meestal goed. Als kind genoot ik van ‘De geheime tuin’, het voorlezen van dit boek aan mijn groep 5/6 was echter geen succes. Er gebeurde te weinig, en het boek bevat lange bladzijden met sfeerbeschrijvingen. Natuurlijk kan jouw kind hier toevallig erg van houden, voorlezen aan een klas met dertig kinderen is lastiger dan voor een paar kinderen.

Op zoek naar tips voor leuke kinderboeken? Klik hier om meer te lezen!

Bijles of remedial teaching in Zeist, Utrecht of De Bilt?